Gözlerde kaşıntı neden olur?

Gözlerde kaşıntı neden olur?

Gözlerde kaşıntı, göz kapaklarında veya gözün beyaz kısmında rahatsız edici bir gıdıklanma ve kaşıma isteğiyle ortaya çıkan yaygın bir şikâyettir. Bazen kısa süreli ve basit bir tahrişten kaynaklanırken, bazen de alerji, göz kuruluğu, enfeksiyon veya göz kapağı hastalıklarının belirtisi olabilir.

Kaşıntıya kızarıklık, sulanma, yanma, batma, çapaklanma, ışığa hassasiyet ya da göz kapaklarında şişlik eşlik edebilir. Gözlerde kaşıntının nedenini doğru değerlendirmek, uygun tedaviyi belirlemek ve gözleri daha fazla tahriş etmemek açısından önemlidir.

Gözlerde kaşıntının en sık görülen nedenleri

1. Göz alerjisi

Göz kaşıntısının en yaygın nedenlerinden biri alerjik konjonktivittir. Polen, ev tozu akarları, küf, hayvan tüyü ve bazı kozmetik ürünler göz yüzeyinde alerjik reaksiyona yol açabilir. Özellikle mevsim geçişlerinde artan polenler, gözlerde yoğun kaşıntı ve sulanmaya neden olabilir.

Alerji kaynaklı göz kaşıntısında çoğunlukla her iki göz etkilenir. Kaşıntıya kızarıklık, şeffaf sulanma, göz kapaklarında şişlik, hapşırma ve burun akıntısı da eşlik edebilir.

2. Göz kuruluğu

Gözyaşının yeterli miktarda üretilmemesi veya hızlı buharlaşması göz yüzeyinin kurumasına neden olabilir. Kuruluk, gözlerde kaşıntı, yanma, batma, kum kaçmış hissi ve zaman zaman bulanık görme şeklinde kendini gösterebilir.

Uzun süre bilgisayar, telefon veya tablet ekranına bakmak; klimalı, kuru ya da rüzgârlı ortamlarda bulunmak; kontakt lens kullanmak ve yaş ilerlemesi göz kuruluğu riskini artırabilir. Göz kuruluğunda bazen paradoksal olarak aşırı sulanma da görülebilir.

3. Göz enfeksiyonları

Viral veya bakteriyel konjonktivit, gözlerde kaşıntı ve kızarıklığa neden olabilir. Viral enfeksiyonlarda sulu akıntı, ışığa hassasiyet ve soğuk algınlığı belirtileri sık görülür. Bakteriyel enfeksiyonlarda ise sarı-yeşil renkli, yoğun çapaklanma ve sabahları göz kapaklarının birbirine yapışması daha belirgin olabilir.

Enfeksiyon şüphesinde gözleri ovuşturmamak, havlu ve yastık gibi kişisel eşyaları paylaşmamak ve elleri sık sık yıkamak önemlidir. Antibiyotikli göz damlaları yalnızca doktor önerisiyle kullanılmalıdır.

4. Göz kapaklarında iltihaplanma

Blefarit olarak adlandırılan göz kapağı iltihabı, kirpik diplerinde kabuklanma, kızarıklık, yanma ve kaşıntı oluşturabilir. Sabahları kirpiklerde yapışma, göz kapaklarında yağlı görünüm ve gözde yabancı cisim hissi de görülebilir.

Blefarit; gözyaşı bezlerinin işlev bozukluğu, cilt hastalıkları, bakteriler veya kirpik diplerinde biriken yağ ve makyaj kalıntılarıyla ilişkili olabilir. Düzenli göz kapağı temizliği tedavinin önemli bir parçasıdır; ancak devam eden şikâyetlerde göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

5. Kontakt lens kullanımı

Kontakt lenslerin önerilen süreden uzun kullanılması, lenslerle uyunması, uygun şekilde temizlenmemesi veya lens solüsyonuna karşı hassasiyet gelişmesi gözlerde kaşıntıya yol açabilir. Lens kullanırken kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet veya görme bulanıklığı ortaya çıkarsa lensler hemen çıkarılmalıdır.

Kontakt lens kaynaklı belirtiler ihmal edilmemelidir. Özellikle ağrı ve görme azalması, kornea enfeksiyonu gibi daha ciddi sorunların habercisi olabilir.

6. Kozmetik ürünler ve kimyasal tahriş

Maskara, göz kalemi, far, makyaj temizleyicileri ve yüz kremleri bazı kişilerde alerjik reaksiyona veya doğrudan tahrişe neden olabilir. Son kullanma tarihi geçmiş makyaj ürünleri, ortak kullanılan kozmetikler ve gece temizlenmeden bırakılan göz makyajı da kaşıntı riskini artırabilir.

Şampuan, sabun, havuz kloru, duman ve temizlik ürünleri de göz yüzeyini tahriş edebilir. Göze kimyasal bir madde kaçarsa göz, temiz ve ılık suyla en az 15 dakika yıkanmalı ve şikâyet sürerse acil tıbbi yardım alınmalıdır.

7. Gözde yabancı cisim

Toz, kirpik, kum veya küçük bir parçacık göz yüzeyine temas ettiğinde kaşıntı, batma ve sulanma meydana gelebilir. Gözdeki parçacığı çıkarmak için gözü ovuşturmak korneada çizilmeye yol açabilir.

Göz kırpma ve temiz suyla nazikçe yıkama çoğu zaman yardımcı olabilir. Yabancı cisim çıkmıyor, batma devam ediyor veya görme bulanıklığı gelişiyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

8. Cilt hastalıkları ve diğer sağlık sorunları

Egzama, atopik dermatit, seboreik dermatit ve sedef hastalığı gibi cilt sorunları göz çevresinde kuruluk, pullanma ve kaşıntıya neden olabilir. Daha nadir olarak bazı ilaçlar, bağışıklık sistemi hastalıkları veya göz yüzeyini etkileyen diğer rahatsızlıklar da benzer belirtilere yol açabilir.

Gözlerde kaşıntıya eşlik eden belirtiler ne anlama gelir?

Göz kaşıntısı nasıl geçer?

Gözlerde kaşıntının tedavisi, altta yatan nedene göre değişir. Hafif ve kısa süreli şikâyetlerde aşağıdaki önlemler rahatlama sağlayabilir:

• Gözleri ovuşturmaktan kaçının.
• Ellerinizi gözlerinize dokunmadan önce ve sonra yıkayın.
• Gözlerin üzerine temiz ve soğuk bir kompres uygulayın.
• Polen, toz, duman ve hayvan tüyü gibi tetikleyicilerden uzak durun.
• Ekran kullanımında düzenli molalar verin ve sık sık göz kırpın.
• Kontakt lensleri önerilen kullanım süresinden uzun takmayın.
• Göz makyajını her gece tamamen temizleyin.
• Başkasının havlusunu, makyaj malzemesini veya göz damlasını kullanmayın.
• Doktor veya eczacı önerisi olmadan kortizonlu ya da antibiyotikli göz damlası kullanmayın.

Alerjiye bağlı göz kaşıntısında doktor, uygun antihistaminik veya alerji önleyici göz damlası önerebilir. Göz kuruluğunda koruyucu içermeyen suni gözyaşı ürünleri kullanılabilir. Ancak her göz damlası herkes için uygun olmayabileceğinden, özellikle uzun süren şikâyetlerde uzman görüşü alınmalıdır.

Göz kaşıntısında ne zaman doktora başvurulmalı?

Gözlerde kaşıntı birkaç gün içinde geçmiyor, sık tekrarlıyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir:

• Şiddetli göz ağrısı
• Görme bulanıklığı veya görme kaybı
• Işığa bakamama ya da belirgin ışık hassasiyeti
• Gözde yoğun kızarıklık ve şişlik
• Sarı-yeşil, yoğun akıntı
• Gözde travma veya kimyasal madde teması
• Kontakt lens kullanırken ortaya çıkan ağrı veya görme değişikliği
• Göz çevresinde hızla artan şişlik
• Belirtilerin bebeklerde veya bağışıklık sistemi zayıf kişilerde görülmesi

Göz kaşıntısını önlemek için neler yapılabilir?

Göz kaşıntısını önlemek için öncelikle kişisel tetikleyicileri belirlemek gerekir. Polen mevsiminde pencereleri uzun süre açık bırakmamak, dışarıdan gelince yüzü ve elleri yıkamak, güneş gözlüğü kullanmak ve ev ortamını düzenli temizlemek faydalı olabilir.

Göz sağlığı için makyaj malzemeleri kişiye özel kullanılmalı ve düzenli aralıklarla yenilenmelidir. Kontakt lensler uygun solüsyonla temizlenmeli, lens kabı önerilen sıklıkta değiştirilmelidir. Ayrıca yeterli uyku, dengeli beslenme, yeterli su tüketimi ve ekran karşısında mola verme göz yüzeyinin korunmasına katkı sağlar.

Sık sorulan sorular

Gözleri kaşımak zararlı mı?

Evet. Gözleri kaşımak kısa süreli rahatlama sağlasa da kızarıklığı ve tahrişi artırabilir. Sert şekilde ovuşturmak korneada çizilmeye, enfeksiyon riskinin yükselmesine ve bazı kişilerde keratokonus gibi kornea şekil bozukluklarının ilerlemesine katkıda bulunabilir.

Alerji gözlerde kaşıntı yapar mı?

Evet. Alerjik reaksiyonlar özellikle her iki gözde yoğun kaşıntı, sulanma, kızarıklık ve göz kapaklarında şişlik oluşturabilir. Polen, toz, küf, hayvan tüyü ve kozmetik ürünler yaygın tetikleyiciler arasındadır.

Göz kaşıntısına çay uygulamak doğru mu?

Çay poşetlerini göz üzerine koymak bazı kişilerde geçici serinlik hissi oluştursa da steril değildir ve göz yüzeyinde tahrişe veya enfeksiyona neden olabilir. Bunun yerine temiz bir bezle soğuk kompres uygulamak daha güvenli bir seçenektir.

Göz kaşıntısı hangi vitamin eksikliğinden olur?

Göz kaşıntısı çoğunlukla alerji, kuruluk, tahriş veya enfeksiyonla ilişkilidir. Tek başına belirli bir vitamin eksikliğinin tipik belirtisi değildir. Vitamin takviyesi kullanmadan önce eksikliğin kan testleri ve doktor değerlendirmesiyle belirlenmesi gerekir.

Sonuç

Gözlerde kaşıntı; alerji, göz kuruluğu, enfeksiyon, kontakt lens kullanımı, göz kapağı iltihabı veya çevresel tahriş gibi birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Gözleri ovuşturmamak, hijyene dikkat etmek ve tetikleyicilerden uzak durmak hafif şikâyetleri azaltabilir. Ancak ağrı, görme değişikliği, yoğun akıntı veya ışığa hassasiyet varsa göz kaşıntısı ihmal edilmemeli ve en kısa sürede bir göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

Önemli not: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve doktor muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi için sağlık profesyoneline danışılmalıdır.