Abdurrahman ve Şeyma El Zamil çiftinin 3 çocuğundan biri olan 5 yaşındaki Ömer El Zamil’in bedeni, tıp dünyasında dahi parmakla gösterilecek bir anatomik karmaşayla dünyaya gözlerini açtı. Minik Ömer’in iç organları sanki bir aynaya yansımış gibi tamamen ters taraftaydı. Kalbi göğsünün solunda değil, sağına yakın bir noktada atıyordu.
Doğduğu günden bu yana gözetim altında tutulan Ömer’in durumu, geçtiğimiz yılın aralık ayında sevk edildiği Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nde yapılan tetkiklerle tüm çıplaklığıyla gözler önüne serildi. Manzara tıp heyetini bile alarma geçirecek kadar çetrefilliydi: Normalde kalbin solundan çıkması gereken ana şah damarı sağdan, sağından çıkması gereken akciğer damarı ise soldan çıkıyordu. Üstelik kalbin karıncıkları arasında devasa bir delik bulunuyordu ve minik Ömer bu tabloyla tam 5 yaşına kadar gelmişti.
YÖN ALGISINI SIFIRLAYAN 6 SAATLİK ZORLU MESAİ
Ömer’in kalbindeki bu karmaşık mekanizma, hekimler için alışılmış cerrahi ezberlerin tamamen bir kenara bırakılması anlamına geliyordu. Karar anı geldiğinde, operasyonu üstlenen Kalp Damar Cerrahisi Çocuk Kliniği İdari ve Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Atakan Atalay ve ekibi, sadece çocuğu yaşatmayı değil, ona ömür boyu sürecek sağlıklı bir yaşam sunmayı hedefleyerek çok yüksek riskli bir ameliyat kararı aldı.
Operasyonun perde arkasındaki cerrahi satrancı anlatan Prof. Dr. Atakan Atalay, sürecin olağanüstülüğünü şu sözlerle aktardı:
“Bu tür hastalara doğduğunda hemen müdahale etmek gerekebiliyor. Ancak çok nadir olarak bazen erken dönemde ameliyata bu hastaların ihtiyacı olmuyor. Bizim hastamızda olduğu gibi bazen daha geç dönemde ameliyat olabiliyorlar. Bizim için sadece yaşatmak değil, hastanın geri kalan ömründe de sağlıklı bir hayat geçirmesini sağlamak önemliydi. Bu yüzden yüksek riskli olabilecek bir ameliyata karar verdik. 3 boyutlu görüntülemeler kullanılarak ameliyat planlaması yapıldı. Bir tünel oluşturmak yerine kalbin içinde kalpten çıkan iki ana damarı çok ince bir şekilde, tamamen kalpten ayırdık. Bunların altındaki darlıkları giderdikten sonra kalp içinde tekrar ters çevirip koroner damarlarla birlikte tekrar diktik. Kalpteki deliği kapattık ve akciğere giden damardaki darlığı giderdik. Böylece kalpten temiz kanı vücuda yönlendirmeyi başardık.”
“TÜRK HEKİMLİĞİNİN GELDİĞİ ZİRVE NOKTASI”
Standart bir operasyonda cerrahın yol haritası belliyken, Ömer’in kalbinde her şeyin yerli yerinde olmaması ameliyat ekibinin tüm reflekslerini yeniden şekillendirmesini gerektirdi. Yaklaşık 6 saat boyunca adeta bir saat ustası titizliğiyle çalışan Prof. Dr. Atalay, tablonun büyüklüğüne şu ifadelerle dikkat çekti:
“Yaklaşık 5-6 saat sürdü bu ameliyat. Türkiye’de doğumsal kalp hastalıkları görülme sıklığı genel nüfusla paraleldir ancak bu denli ağır anomalilerin bir arada olduğu vakalar son derece nadirdir. Bu kadar karmaşık bir anatomiye sahip bir kalbe üst düzey bir ameliyatı başarıyla uygulamak, hem mesleki hem de ülkemiz tıp tarihi adına büyük bir gururdur. Çoğu merkezde operasyon şansı bile verilemeyen bu bebeklerin ülkemizde şifa bulması, Türk hekimliğinin geldiği zirve noktasını göstermesi açısından çok kıymetlidir. Bu ameliyat sonrasında da ve geri kalan hayatında büyük ihtimalle herhangi bir farklı bir ameliyata veya kateter anjiyografi işlemine gerek kalmadan normal, sağlıklı bir insan olarak yaşayabilecek.”
“GEÇ BİR YAŞTA BAŞVURMUŞTU BİZİM HASTAMIZ AMA BAŞARILI BİR AMELİYAT GEÇİRDİ”
Operasyon öncesindeki hayati süreci değerlendiren Kardiyoloji Kliniği’nden Prof. Dr. Alper Gürsu ise minik hastanın yaş faktörüne dikkat çekerek, zamanlama açısından risk sınırında olduklarını vurguladı:
“Bu hastalık için aslında geç bir yaşta başvurdu. Yaptığımız ekokardiyografik incelemeler sonucunda çocuk kalp damarı cerrahisiyle birlikte yaptığımız konseyde ameliyat kararı alındı. Başarılı bir ameliyat oldu. Normalde şah damarı kalbin sol tarafından, akciğer damarı da kalbin sağ tarafından çıkar. Hastamızda ters taraftan çıkıyordu. Yani akciğer damarı kalbin solundan, şah damarı kalbin sağından çıkıyordu. Aynı zamanda kalbin alt gözler arasında, karıncıklar dediğimiz alt gözler arasında da büyük bir delik vardı. Bu hastalığın esas tamiri için de geç bir yaşta başvurmuştu bizim hastamız. Ama başarılı bir cerrahi ameliyat geçirdi.”
Zamanın aleyhine işlediği, organların ise tabiat kurallarına direndiği bu zorlu denklemden Türk hekimlerinin müdahalesiyle zaferle çıkan 5 yaşındaki Ömer, ters başlayan hayat yolculuğuna artık sağlıklı bir kalple devam edecek. (DHA)
