Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki düzenlemeleri gözlemlemek ve değerlendirmekle görevli olan TBMM’den 24, Avrupa Parlamentosu’ndan 25 asil, 24 yedek milletvekilinden oluşan Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu (KPK), iki yıl aradan sonra ilk defa Ankara’da bir otelde bir araya geldi.
AP’DEN SADECE 5 KATILIM
Komisyon Eşbaşkanı AKP İstanbul Milletvekili İsmail Emrah Karayel, toplantının TBMM’de değil de bir otelde gerçekleştirilmesini “Meclis’teki toplantı salonunun dolu olmasıyla” açıklarken, en dikkat çekici unsur AP milletvekillerinin katılım oranının oldukça düşük kalmasıydı. Sadece 5 vekil toplantıya katıldı. Bu, son yıllardaki en düşük katılım olarak kaydedildi. Katılanların dördü asil vekil, biri ise yedek vekilden oluştu. Bunlardan biri, toplantıyı yöneten Yunan milletvekili Emmanouil Kefalogiannis’ti. Üç katılımcı ise Türkiye’nin ilişkilerinin olumlu olduğu Polonya’nın milletvekilleri oldu. AP’den diğer bir katılımcı ise Bulgaristan Milletvekili İlhan Küçük’tü.
AB’YE FETÖ VE PKK ELEŞTİRİSİ
Komisyonun eşbaşkanı Karayel, toplantının açılışında KPK’nin Türkiye-AB ilişkilerindeki zorlukları aşma konusundaki önemli rolünü vurguladı. Ayrıca “PKK ve FETÖ’nün AB üyesi ülkelerdeki varlığına ve faaliyetlerine devam etmesini derin bir üzüntüyle karşılıyoruz” dedi.
İMAMOĞLU GÜNDEMDE
Yunan eşbaşkan Kefalogiannis ise, “Aslında bu toplantı Nisan 2025 için planlanmıştı. Belediye başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından AP toplantıyı erteledi. Ancak bir yıl aradan sonra bir araya gelmekten ve ilişkilerimizi tartışmaktan memnuniyet duyuyoruz” şeklinde konuştu. Kefalogiannis ayrıca geçen hafta Ekrem İmamoğlu’ndan bir mektup aldığını belirterek, “Mektubunda tutukluluk koşulları ve devam eden yargı sürecinde yaşadığı zorluklar hakkında bilgi verdi. Savcılar kendisi için toplamda 2 bin 352 yıla kadar hapis cezaları talep ediyor. Diğer birçok belediye başkanının da tutuklu olduğunu ve yerlerine kayyum atandığını ifade etti. Türk mevkidaşlarımızla yapacağımız görüşmede bu konuları dile getirmemizi talep etti” dedi. Yunan milletvekili ayrıca Avrupa Birliği’nin tepki gösterdiği Libya anlaşmasının da “önemli bir mesele” olduğunu belirtti.
‘GÖÇ KONUSUNDA İŞBİRLİĞİ’
AB Dönem Başkanı İrlanda adına konuşan İrlanda’nın Ankara Büyükelçisi Clare Brosnan, “Türkiye ile rekabet edebilirlik, değerler ve güvenlik konularında işbirliği yapmaya sürekli ilgi duyuyoruz. AB ve Türkiye; düzensiz göç, göç yönetimi, terörle mücadele, halk sağlığı, iklim değişikliği ve bölgesel güvenlik gibi birçok ortak sorun hakkında geniş bir işbirliği geçmişine sahiptir” ifadelerini kullandı. Brosnan bunun yanı sıra “Değerler bağlamında birlikteliğimiz; insan onuruna saygı, özgürlük, demokrasi, eşitlik, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygıyı savunmaktadır” dedi.
‘VİZE SERBESTİSİ ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR’
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Aivo Orav işbirliğine vurgu yaparken Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Kemal Bozay Made in EU sürecinde AP’nin desteğini talep etti. Libya konusunda Komisyon eşbaşkanına yanıt vererek “Türkiye ve Libya egemen ülkelerdir” ifadesini kullandı. Vize serbestisi üzerine bazı düzenlemeleri masaya koyduklarını ve teknik konuların Türkiye ile AB arasında çalışıldığını aktardı.
AKP’Lİ VEKİLDEN YUNAN EŞBAŞKANA SORU
Daha sonra KPK üyeleri söz aldı. İlk olarak AKP Gaziantep Milletvekili Ali Şahin konuştu. Şahin Yunan eşbaşkanın İmamoğlu konusundaki yaklaşımını eleştirerek Yunanistan’da yolsuzluk suçlamalarıyla tutuklanan siyasetçiler bulunduğunu söyledi; “Bu süreçte AB’nin Yunanistan’a yaklaşımı demokrasi mi yoksa yolsuzluğu önleme üzerine mi oldu?” diye sordu. Kefalogiannis ise “Avrupa ülkelerinde belediye başkanlarının peş peşe tutuklandığına dair herhangi bir örnek görmüyoruz.” yanıtını verdi. Ali Şahin buna karşılık sorusuna tatmin edici bir cevap alamadığını ifade etti.
‘YARGI SİYASETE MÜDAHALE EDİYOR’
Daha sonra YENİ Parti İzmir Milletvekili Salih Uzun söz aldı. Uzun “Seçilmiş kişilerin yaygın şekilde tutuklu yargılanması durumu ile karşı karşıyayız ki bunu yargının siyasete müdahalesi olarak değerlendiriyoruz.” dedi ve bu konuyu burada tartışmanın Türkiye’nin iç meselelerinin yabancılara şikayet edilmesi anlamına gelmemesi gerektiğini vurguladı: “Çünkü adil seçimler sadece ülkelerin iç meselesidir.”
POLONYA’DAN İKİ FARKLI PERSPEKTİF
Polonyalı milletvekili Joanna Scheuring Wielgus da Türkiye’ye yönelik eleştirilerde bulunarak belediye başkanlarının seçime girdiği sırada suçlamaların olmadığını belirtti; AB üye ülkelerinde böyle büyük çapta tutuklamaların yapılmadığını söyledi. LGBTİ+ bireylerin tutuklanmasını ve Halk TV’ye el konulmasını eleştiren Wielgus ayrıca Anayasa’ya göre Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir sonraki seçimde aday olamayacağını hatırlattı.
Başka bir Polonyalı vekil Maciej Wasik de “Hukukun üstünlüğüne karar veren kimdir?” diyerek AB’nin demokrasinin tam anlamıyla yaşandığı bir cennet olmadığını ifade etti.
‘AKP’YE DOSYA AÇILDI MI?’
YENİ Parti İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin kendilerine geçtikten sonra Sayıştay tarafından gerçekleştirilen incelemeleri hatırlatarak şöyle konuştu: “Bizden önce İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ni yöneten AKP ile ilgili tespit edilen 90 yolsuzluk dosyasını herhangi bir savcı cesaret edip açabildi mi? Bizden önce Ankara Belediyesi’ni yöneten kişiyle ilgili yaptığımız 47 yolsuzluk soruşturması açıldı mı? Hayır.” CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü de temel değerlerin önemine vurgu yaptı.
‘ENDİŞELERİ ANLIYORUZ AMA…’
AKP Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı ise “AB’nin demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü üzerindeki endişelerini anlıyoruz.” diyerek bu endişelerin müzakerelerin ilerlemesine engel teşkil etmemesi gerektiğini belirtti: “Türkiye ile yapılan AB toplantıları Kıbrıs ile yapılanlara dönmüş durumda.” KPK’nın 82’nci toplantısı bugün sona erecek.
